Old Irish uisce (“water”) – bethu (“life”) uskebeaghe | usquebaugh | usquebath | usquebae | uisce in Ireland or uisge in Scotland | Water of Life

Dünyanın en popüler içkilerinden biri. Birleşik Krallık’ın dünyaya armağanı diyebiliriz.
Üretim aşamaları neredeyse aynı olsa da bütün viskiler birbirinden farklı karakter
ve tat profiline sahiptir.
Viskiyi özgün kılan önemli etken ise, ustaların yıllar süren tecrübeleri
ve sihirli dokunuşlarıdır.

Viski üretimini 6 başlık altında toplayabiliriz
Maltlama – Mayşeleme – Fermentasyon – Damıtma – Olgunlaştırma – Şişeleme
Viski yapımının ilk adımı bira yapmaktan geçiyor. Sonrasındaki incelikli ve profesyonel
bazı dokunuşlarla asırlık hayat suyunu buluyoruz.
Damıtılmış bir alkol üretmek elbette kolay değil. İyi bir kimya bilgisi, doğru ekipman
ve büyük bir tecrübe gerekiyor.
Öncelikle ihtiyacımız, arpa, buğday, çavdar, mısır, yulaf gibi toprak ananın insanoğluna
bahşettiği nefis hububatlar. Tahıllar, su ve maya yardımıyla fermente edilerek,
“Damıtıcının Birası” olarak tabir edilen düşük alkollü ham biraya dönüştürülüyor.
Bu düşük alkol, daha saf ve yüksek derecelerde bir alkol elde edilmek üzere
imbiklerde damıtılıyor.
Tahıldan damıtılan ve “New Make Spirit” olarak adlandırılan bu saf alkol,
nefis kombinasyonları ve aromaları içinde barındırıyor.

Tabii her şey daha yeni başlıyor!

Viskinin en önemli yapı taşı, meşe fıçılar.

Fıçı yoksa, viski de yoktur

Bir viski, aroma ve karakterinin yüzde 60 ila 65’ini, renginin ise yüzde 100’ünü fıçıdan alıyor.
Bu da fıçının bir viskideki tat ve renk profillerini etkileyen en önemli unsuru olduğunun altını çiziyor.
İmbikten elde ettiğimiz nefis rahiyaları barındıran ve yüksek alkol gücüne sahip sıvı, olgunlaşmak
üzere meşe fıçılarda güzellik uykusuna bırakılıyor. İçerisinde birçok aroma barındıran gizemli bu sıvı,
yıllar sonra bir şişe içerisinde viskiseverlerle buluşuyor.

Whisky or Whiskey

Aradaki tek bir harfin farklı oluşu bazen kafaları karıştırsa da özünde hepsi viski. Bu farklı yazım viskinin
üretilmiş olduğu coğrafyaları ifade ediyor aslında.
Öncelikle İskoçya ve diğer ülkelerde üretilen viskilerde “WHISKY” şeklinde bir yazım
şekli bulunuyor.
Amerikan (Old Forester ve Maker’s Mark hariç) ve İrlanda viskilerinde
“WHISKEY” şeklinde yazıyor.

M.Ö. 10.000 Göbeklitepe’de ilk bira üretiminin izleri
M.Ö. 3000 Mısır’da ilk arpa alkolü üretimi
M.S. 500- 1000 Damıtma teknolojisinin bulunuşu ve keşişler aracılığıyla
Avrupa kıtasına taşınması
1494 Viskiye dair ilk yazılı belge Lindores manastırı John Cor
1579 İskoç parlementosu ‘AQUA VITAE’ yapımına ksıtlama getiriyor
1608 dünyanın ilk lisanlı damıtımevi Old Bushmills – İrlanda
1618 Highland’de bir klan şefinin cenazesinde ‘UISGE’ içildiğine dair referans bilgiler
1644 İskoç hükümetinin alkol üretimine vergi getirmesi
1713 İngiltere’de geçerli olan malt vergisi İskoçya’yı da kapsamaya başlıyor
1781 Kişisel tüketim için viski üretimi yasaklanıyor
1820 Dünyanın en popüler harman viskilerinden Johnnie Walker’ın kurucusu John Walker’ın
İskoçya’nın değişik bölgelerinden gelen viskileri satmaya başlaması
1823 Legal damıtımevlerinin kurulmasına ön ayak olan İskoç vergi yasasının %50 oranında
yumuşatılması ve İskoçya’nın ilk lisanlı damıtımevi The Glenlivet’in kurulması
1824 The Macallan kuruluyor
1827 Ballantine’s harman viskinin kurucusu George Ballantine Edinburgh’ta
alkol satan bir dükkan açıyor
1830 Aeneas Coffey’nin farklı tahılların damıtımına olanak sağlayan ‘Sürekli Damıtım – Coffey Still’
imbiğini geliştirmesi ve patent alması
1839 James Chivas Aberdeen’de alkol satışı yapan dükkanını açıyor
1853 Andrew Usher tarihteki ilk harman viskiyi yaratıyor ‘Usher’s Old Vatted Glenlivet’
1867 Johnnie Walker ‘Old Highland Whisky’ yaratıyor.
Bugün raflarda görmüş olduğumuz Black Label ve Red Label’in temelleri atılıyor
1875 Fransa’da üzüm bağlarına dadanan ‘Filoksera’ salgını. Fransızlar’ın uzun yıllar boyunca
ham madde sıkıntısı çekmesi, konyak, şarap, şampanya ve brendi gibi alkolleri üretememesi ve
Birleşik Krallık’tan viski ithal etmesi ile viskinin öncelikle Avrupa kıtasında popülerliğinin artması
1887 William Grant dünyanın en popüler single maltı Glenfiddich damıtımevini kuruyor
1909 Red Label ve Black Label’ in doğuşu
1920-1933 Amerika’daki alkol yasakları
1933 İskoç viskilerinin ‘En az 3 yıl fıçıda olgunlaşması’ İskoç hükümeti tarafından yasalaştırılıyor
1963 İskoçya sınırları dışarısına Single Malt kategorisinde ihraç edilen ilk viski
‘Glenfiddich Straight Malt’

Şüphesiz tarihi çok önceye dayansa da viski ile ilgili ilk yazılı belgeye 1494 yılında rastlanıyor.
“Uisge beathe” yani viskinin ilk ismi olan “Hayat Suyu” da bu belgelerde görülüyor.
Belgeye göre, Lindores Manastırı’ndaki John Cor isimli bir papaz, Kral IV.James izniyle viski üretiyor.